AI szybko zmieni rynek pracy

AI przyspieszy automatyzację. Rynek pracy czeka duża zmiana

Sztuczna inteligencja może w ciągu najbliższych dziesięciu lat wyraźnie zmienić sposób wykonywania pracy. W przeciwieństwie do wcześniejszych rewolucji technologicznych wdrażanie AI odbywa się znacznie szybciej. Dla przemysłu oznacza to nie tylko automatyzację kolejnych procesów, ale również zmianę roli pracowników i rosnące znaczenie kompetencji związanych z obsługą nowych technologii.

Sztuczna inteligencja jest dziś jedną z najważniejszych technologii wpływających na gospodarkę. Jak wskazuje Mariusz Zielonka, ekonomista Konfederacji Lewiatan, tempo jej wdrażania może być znacznie szybsze niż w przypadku wcześniejszych przełomów technologicznych, takich jak maszyna parowa. Zmiany mogą być szczególnie widoczne w perspektywie najbliższej dekady.

Dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność przygotowania się nie tylko na wykorzystanie AI, ale również na zmianę organizacji pracy.

AI nie musi oznaczać likwidacji miejsc pracy

Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to, czy sztuczna inteligencja będzie odbierać ludziom pracę. Według eksperta większym prawdopodobieństwem jest jednak automatyzacja konkretnych zadań niż całych zawodów.

Już dziś AI jest w stanie przejmować część prostych i powtarzalnych czynności. Przykładem może być programowanie, gdzie narzędzia wykorzystujące sztuczną inteligencję mogą wykonywać część najprostszych zadań związanych z tworzeniem kodu.

Nie oznacza to jednak końca zawodu programisty. Zmienia się przede wszystkim charakter pracy – większego znaczenia nabierają projektowanie rozwiązań, nadzorowanie systemów oraz kreatywne rozwiązywanie problemów.

Podobny mechanizm może być widoczny w przemyśle.

Robot wykonuje zadanie, AI zwiększa możliwości pracownika

Robotyzacja od lat pozwala przedsiębiorstwom automatyzować powtarzalne operacje. Rozwój AI może jednak rozszerzyć zakres procesów, które można zautomatyzować lub wspomóc cyfrowo.

Robot wyposażony w system wizyjny i odpowiednie algorytmy może analizować znacznie więcej informacji niż klasyczne rozwiązanie oparte wyłącznie na zaprogramowanych regułach. AI może również wspierać analizę danych produkcyjnych, wykrywanie nieprawidłowości czy podejmowanie decyzji.

W takim modelu człowiek nie musi konkurować z maszyną. Pracownik korzystający z AI i automatyzacji może wykonywać swoją pracę szybciej i efektywniej.

To właśnie wzrost produktywności jest wskazywany jako jedna z największych potencjalnych korzyści rozwoju sztucznej inteligencji.

Automatyzacja może odpowiedzieć na niedobór pracowników

Dla polskiego przemysłu szczególnie istotny jest problem niedoboru pracowników. Polska i inne kraje europejskie będą w najbliższych latach mierzyć się z wyzwaniami demograficznymi i ograniczoną dostępnością części kompetencji.

W tej sytuacji automatyzacja może pełnić funkcję nie tylko zwiększania wydajności, ale również uzupełniania brakujących zasobów pracy.

Robot może przejąć zadania wymagające wykonywania setek lub tysięcy powtarzalnych operacji, natomiast człowiek może skupić się na zadaniach wymagających doświadczenia, odpowiedzialności i podejmowania decyzji.

To podejście może mieć szczególne znaczenie w produkcji, gdzie problemem jest znalezienie pracowników do wykonywania monotonnych lub wymagających fizycznie czynności.

AI i robotyzacja będą się coraz bardziej łączyć

Rozwój sztucznej inteligencji może również przyspieszyć integrację różnych technologii automatyzacji.

Roboty przemysłowe, coboty, systemy wizyjne, czujniki oraz oprogramowanie produkcyjne generują ogromne ilości danych. AI może pomagać w ich analizowaniu i wykorzystywaniu do optymalizacji procesów.

W praktyce oznacza to przejście od automatyzacji opartej na sztywno zaprogramowanych regułach do systemów, które mogą lepiej reagować na zmienne warunki.

Nie oznacza to oczywiście, że każdy robot przemysłowy będzie samodzielnie podejmował decyzje. Rozwój AI zwiększa jednak możliwości tworzenia bardziej elastycznych systemów automatyzacji.

Najważniejsze będą kompetencje

Zmiana technologiczna oznacza również zmianę oczekiwań wobec pracowników.

Jeżeli część prostych zadań zostanie przejęta przez AI i systemy automatyczne, większego znaczenia nabiorą kompetencje związane z projektowaniem procesów, nadzorowaniem technologii, analizowaniem danych i rozwiązywaniem problemów.

W przemyśle może to oznaczać rosnące zapotrzebowanie na osoby, które potrafią łączyć wiedzę produkcyjną z automatyką, robotyką i technologiami cyfrowymi.

Nie chodzi więc wyłącznie o to, ilu pracowników zastąpią roboty lub AI. Ważniejsze może być to, ilu pracowników dzięki tym technologiom będzie mogło wykonywać bardziej produktywną pracę.

Technologia jako wsparcie, a nie tylko zastępstwo

Według Mariusza Zielonki AI należy traktować przede wszystkim jako partnera na rynku pracy. Technologia może zarówno uzupełniać niedobory kompetencyjne, jak i częściowo łagodzić skutki zmian demograficznych.

Dla przedsiębiorstw produkcyjnych oznacza to zmianę podejścia do automatyzacji. Celem nie musi być całkowite wyeliminowanie człowieka z procesu. Znacznie częściej bardziej opłacalny może być model, w którym maszyna przejmuje najbardziej powtarzalne zadania, a pracownik odpowiada za kontrolę, nadzór i działania wymagające doświadczenia.

Takie podejście może zwiększać produktywność bez konieczności całkowitego zastępowania zespołów.

Regulacje muszą nadążyć za technologią

Szybki rozwój AI stawia również nowe wyzwania regulacyjne. Z jednej strony przepisy powinny chronić pracowników, konsumentów i bezpieczeństwo gospodarki, z drugiej – nie mogą całkowicie blokować rozwoju innowacji.

Dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność znalezienia równowagi pomiędzy wykorzystaniem potencjału AI a odpowiedzialnym wdrażaniem nowych rozwiązań.

AI przyspieszy zmianę przemysłu

Sztuczna inteligencja nie musi więc prowadzić do prostego scenariusza, w którym maszyny zastępują ludzi. Znacznie bardziej prawdopodobny jest proces stopniowego przejmowania przez technologie kolejnych zadań i jednoczesnego przesuwania pracowników w kierunku bardziej wymagających obowiązków.

Dla przemysłu połączenie AI, robotyzacji i automatyzacji może stać się jednym z najważniejszych sposobów zwiększania produktywności oraz odpowiedzi na niedobór pracowników.

W najbliższych latach przewagę mogą zyskać firmy, które nie tylko kupią nowe roboty czy wdrożą narzędzia AI, ale przede wszystkim nauczą się odpowiednio łączyć technologię z kompetencjami swoich pracowników.