AI w polskich firmach - analiza PIE

 

AI w polskich firmach: potencjał jest, ale gotowość wciąż niska

Polskie przedsiębiorstwa nadal nie są przygotowane na pełne wykorzystanie sztucznej inteligencji. Najnowsze badania pokazują, że mimo rosnącego znaczenia technologii, jej realne wdrożenia pozostają ograniczone, a podejście firm do AI jest w dużej mierze zachowawcze.

Niewielki poziom wykorzystania AI

Z analiz Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Uniwersytet Jagielloński wynika, że tylko 23 proc. firm z branż o największym potencjale wdrożeń korzysta z AI. Jednocześnie aż 37 proc. przedsiębiorstw nie dostrzega żadnych zastosowań tej technologii w swojej działalności.

To pokazuje, że bariera nie leży wyłącznie w technologii, ale przede wszystkim w świadomości i gotowości organizacyjnej.

Dominują firmy zachowawcze

Najliczniejszą grupę stanowią tzw. „tradycjonaliści” – aż 46 proc. firm, które podchodzą do AI ostrożnie i nie traktują jej jako kluczowego elementu rozwoju.

Struktura rynku wygląda następująco:

• 46 proc. – tradycjonaliści,
• 36 proc. – technologiczni nowicjusze,
• 12 proc. – cyfrowi praktycy,
• 6 proc. – pionierzy innowacji.

Najbardziej zaawansowane wdrożenia występują głównie w sektorach: IT, energetyki oraz finansów.

Problem leży w organizacji, nie technologii

Kluczowym wnioskiem z badań jest to, że wdrożenie AI wymaga znacznie więcej niż zakupu narzędzi. Konieczna jest całościowa transformacja organizacji.

W firmach o niskiej gotowości:

• 71 proc. kadry zarządzającej nie śledzi trendów technologicznych,
• 74 proc. nie posiada kompetencji zarządzania zmianą.

Bez tych elementów wdrożenia AI pozostają powierzchowne i nie przekładają się na wzrost efektywności.

Kluczowe są inwestycje w „niewidoczne” zasoby

Efektywne wykorzystanie sztucznej inteligencji wymaga inwestycji w tzw. aktywa niematerialne:

• dane i systemy ich zarządzania,
• kompetencje pracowników i menedżerów,
• oprogramowanie i procesy organizacyjne.

To właśnie te elementy – często traktowane jako koszty – mają największy wpływ na produktywność firm wdrażających AI.

Rosnące ryzyko podziału rynku

Dane wskazują na pogłębiające się różnice technologiczne między firmami. Niewielka grupa liderów szybko zwiększa przewagę, podczas gdy duża część przedsiębiorstw pozostaje w tyle.

Efektem może być:

• utrata konkurencyjności,
• spadek udziałów rynkowych,
• ograniczona zdolność do innowacji.

Zjawisko to jest szczególnie istotne w kontekście globalnej konkurencji, gdzie cyfryzacja ułatwia wejście zagranicznych firm na rynek.

Wyzwanie dla firm i administracji

Eksperci wskazują, że konieczne jest wsparcie systemowe dla transformacji cyfrowej – nie tylko w zakresie finansowania technologii, ale również rozwoju kompetencji i zarządzania zmianą.

Największym wyzwaniem pozostaje jednak zmiana podejścia kadry zarządzającej. Bez niej nawet najlepsze narzędzia AI nie przełożą się na realne korzyści biznesowe.

AI to nie technologia, lecz strategia

Sztuczna inteligencja przestaje być dodatkiem do działalności operacyjnej, a staje się elementem strategicznym. Firmy, które nie dostosują swoich modeli działania, mogą szybko stracić konkurencyjność.

 

W praktyce oznacza to jedno: przewagę zbudują nie ci, którzy wdrożą AI najszybciej, ale ci, którzy zrobią to najpełniej.