Kurtyny czy skanery? Jak zabezpieczyć maszynę

 

Jak najlepiej zabezpieczyć maszynę na linii produkcyjnej? 

Bezpieczeństwo maszyn nie kończy się na zamontowaniu osłon i przycisku awaryjnego STOP. W nowoczesnych zakładach coraz częściej stosuje się aktywne systemy ochrony, które pozwalają operatorom bezpiecznie współpracować z maszynami i robotami. Najpopularniejsze rozwiązania to kurtyny świetlne, skanery laserowe oraz maty bezpieczeństwa. Każde z nich sprawdza się w innych warunkach.

Od czego zacząć wybór?

Dobór systemu bezpieczeństwa powinien wynikać z oceny ryzyka, a nie z przyzwyczajeń czy ceny urządzenia. Należy uwzględnić sposób obsługi maszyny, częstotliwość dostępu do strefy niebezpiecznej oraz możliwość obejścia zabezpieczeń przez operatora.

Dobrze wykonana analiza pozwala dobrać rozwiązanie, które zapewni zarówno bezpieczeństwo, jak i wysoką wydajność produkcji.

Kiedy sprawdzi się kurtyna świetlna?

Kurtyny bezpieczeństwa są stosowane przede wszystkim tam, gdzie operator często wkłada ręce do strefy roboczej maszyny.

Najczęściej spotyka się je przy:

• prasach,
• stanowiskach montażowych,
• maszynach pakujących,
• automatach produkcyjnych.

Ich działanie jest proste – przerwanie wiązki światła powoduje natychmiastowe zatrzymanie niebezpiecznego ruchu maszyny.

To rozwiązanie zapewnia szybki dostęp do stanowiska bez konieczności otwierania osłon.

Kiedy lepiej zastosować skaner laserowy?

Skanery bezpieczeństwa kontrolują całą wyznaczoną strefę wokół maszyny lub robota.

Ich największą zaletą jest możliwość tworzenia wielu stref ochronnych. W praktyce oznacza to, że urządzenie może najpierw ograniczyć prędkość robota, a dopiero po wejściu operatora do strefy niebezpiecznej całkowicie zatrzymać maszynę.

Dlatego skanery są często stosowane przy:

• robotach przemysłowych,
• robotach mobilnych AMR,
• stanowiskach zrobotyzowanych,
• zautomatyzowanych magazynach.

Gdzie stosuje się maty bezpieczeństwa?

Maty bezpieczeństwa wykrywają nacisk wywierany przez człowieka. Po wejściu na matę maszyna zostaje zatrzymana.

Rozwiązanie to sprawdza się tam, gdzie:

• operator zawsze wchodzi do tej samej strefy,
• nie ma możliwości zastosowania kurtyn,
• przestrzeń robocza jest niewielka.

Ich wadą jest brak możliwości wykrywania osoby przed wejściem do strefy zagrożenia.

Przykład z produkcji

Producent elementów metalowych zabezpieczał stanowisko spawalnicze wyłącznie kurtyną świetlną. Problem pojawił się po modernizacji i montażu robota, który poruszał się na większym obszarze. Kurtyna chroniła jedynie wejście od frontu, natomiast dostęp z boku pozostawał niezabezpieczony. Dopiero zastosowanie skanera laserowego umożliwiło objęcie ochroną całej strefy roboczej i bezpieczną współpracę operatorów z robotem.

Nie zapominaj o przyszłej rozbudowie

Wiele zakładów planuje w kolejnych latach automatyzację kolejnych procesów. Dlatego warto wybierać rozwiązania, które można łatwo rozbudować lub zintegrować z nowymi urządzeniami.

Dotyczy to szczególnie stanowisk zrobotyzowanych, gdzie zmiana układu produkcji jest znacznie częstsza niż w klasycznych maszynach.

Najczęstsze błędy

Najwięcej problemów wynika z niewłaściwego projektu systemu bezpieczeństwa.

Najczęściej spotykane błędy to:

• dobór zabezpieczeń bez przeprowadzenia oceny ryzyka,
• stosowanie jednego rozwiązania do wszystkich aplikacji,
• nieuwzględnienie przyszłej rozbudowy stanowiska,
• możliwość łatwego obejścia zabezpieczeń,
• brak okresowych testów działania systemu.

Jak wybrać dostawcę?

Przy wyborze systemów bezpieczeństwa warto zwrócić uwagę nie tylko na parametry urządzeń, ale również na doświadczenie integratora. Istotne znaczenie ma możliwość wykonania oceny ryzyka, wsparcie przy uruchomieniu oraz zgodność rozwiązań z obowiązującymi normami. W katalogu Zrobotyzowany.pl można znaleźć firmy specjalizujące się w bezpieczeństwie maszyn, automatyce oraz integracji stanowisk zrobotyzowanych.

FAQ

Czy kurtyna świetlna zawsze jest lepsza od skanera?
Nie. Wszystko zależy od konstrukcji maszyny oraz sposobu dostępu operatora do strefy niebezpiecznej.

Czy skaner bezpieczeństwa może zastąpić ogrodzenie?
W wielu aplikacjach tak, jednak decyzja powinna wynikać z oceny ryzyka i obowiązujących norm.

Czy maty bezpieczeństwa nadają się do pracy z robotami?
Tak, ale najczęściej stosuje się je w określonych strefach wejścia, a nie jako jedyne zabezpieczenie całego stanowiska.

Kto powinien wykonać ocenę ryzyka?
Osoby posiadające odpowiednią wiedzę z zakresu bezpieczeństwa maszyn oraz obowiązujących norm.

Czy system bezpieczeństwa trzeba testować?
Tak. Regularne kontrole i testy są niezbędne, aby mieć pewność, że zabezpieczenia działają prawidłowo.

Podsumowanie

Nie istnieje jedno rozwiązanie odpowiednie dla każdej maszyny. Kurtyny świetlne, skanery laserowe i maty bezpieczeństwa mają różne zastosowania i często wzajemnie się uzupełniają. Dobór odpowiedniego systemu powinien być poprzedzony analizą ryzyka oraz planów rozwoju stanowiska, ponieważ właściwie zaprojektowane zabezpieczenia zwiększają bezpieczeństwo ludzi, ograniczają przestoje i ułatwiają modernizację produkcji.