AI nie wystarczy. Ważne dane i kompetencje

 

AI nie wystarczy. Firmy muszą inwestować w dane i kompetencje, by zwiększyć produktywność

Sztuczna inteligencja (AI) może zwiększać efektywność firm, ale jej wdrożenie nie gwarantuje automatycznego sukcesu. Najnowsze analizy pokazują, że kluczowe znaczenie mają inwestycje w tzw. aktywa niematerialne – czyli dane, kompetencje pracowników i procesy organizacyjne.

AI zwiększa produktywność, ale pod jednym warunkiem

Z badań Europejski Bank Inwestycyjny wynika, że wdrożenie sztucznej inteligencji przekłada się średnio na 4 proc. wzrost produktywności firm.

Jednak skala korzyści zależy od tego, czy przedsiębiorstwa równolegle inwestują w zasoby wspierające wykorzystanie AI. Kluczowe są:

• szkolenia pracowników,
• dostęp do wysokiej jakości danych,
• rozwój oprogramowania,
• zmiany w zarządzaniu i organizacji pracy.

Bez tych elementów efekty wdrożeń są wyraźnie ograniczone.

Kompetencje i dane ważniejsze niż maszyny

Analizy pokazują, że największy wpływ na produktywność mają inwestycje w aktywa niematerialne, a nie w tradycyjne środki trwałe.

• wzrost nakładów na szkolenia o 1 pkt proc. zwiększa efekty AI aż o 5,9 proc.,
• wzrost inwestycji w dane i oprogramowanie podnosi produktywność o 2,4 proc.,
• inwestycje w maszyny i sprzęt mają znacznie mniejszy wpływ.

To oznacza, że przewaga konkurencyjna coraz częściej zależy nie od infrastruktury, lecz od wiedzy i organizacji.

Świat inwestuje w aktywa niematerialne

Globalnie rośnie znaczenie inwestycji w niematerialne zasoby. Według analiz WIPO w latach 2008–2024 nakłady na takie aktywa rosły 3,7 razy szybciej niż inwestycje w środki trwałe.

W 2024 r. średni poziom inwestycji w aktywa niematerialne wyniósł 13,6 proc. PKB. Liderami są:

• Szwecja – 16 proc. PKB,
• USA, Francja, Finlandia – ok. 15 proc. PKB.

Na tym tle Polska wypada znacznie słabiej.

Polska w tyle za liderami

W Polsce inwestycje w aktywa niematerialne stanowią około 8 proc. PKB, czyli niemal dwukrotnie mniej niż w najbardziej zaawansowanych gospodarkach.

Co istotne, niektóre kraje – jak Francja, Czechy czy Litwa – inwestują intensywnie w te obszary mimo niższego poziomu wykorzystania AI. Może to oznaczać, że budują fundamenty pod szybkie przyspieszenie w kolejnych latach.

Bez inwestycji AI nie przyniesie pełnych efektów

Niski poziom inwestycji w aktywa niematerialne może ograniczać zdolność polskich firm do wykorzystania potencjału sztucznej inteligencji.

Już dziś dane pokazują, że Polska należy do krajów UE o relatywnie niskim poziomie wykorzystania AI w biznesie. Bez równoległego rozwoju kompetencji, danych i procesów organizacyjnych korzyści z wdrożeń pozostaną ograniczone.

Potrzebna zmiana podejścia do inwestycji

Eksperci podkreślają, że transformacja cyfrowa wymaga zmiany podejścia do inwestycji. Firmy powinny:

• rozwijać kompetencje pracowników,
• inwestować w dane i systemy analityczne,
• modernizować procesy zarządcze,
• łączyć wdrożenia AI z reorganizacją działalności.

Z perspektywy gospodarki oznacza to również potrzebę wsparcia dla firm w zakresie cyfryzacji i rozwoju kapitału ludzkiego.

Nowa era konkurencyjności

Sztuczna inteligencja staje się jednym z kluczowych narzędzi zwiększania produktywności, ale jej skuteczność zależy od całego ekosystemu organizacyjnego.

 

Firmy, które inwestują w aktywa niematerialne, mogą znacznie szybciej zwiększać efektywność i budować przewagę konkurencyjną. W przeciwnym razie AI pozostanie jedynie narzędziem o ograniczonym wpływie na wyniki biznesowe.