AI potrzebuje wykwalifikowanych pracowników

Sztuczna inteligencja coraz szybciej trafia do przedsiębiorstw, ale jej potencjał może pozostać niewykorzystany bez odpowiednich kompetencji. W Polsce szczególnie duże wyzwanie dotyczy sektora MŚP. Aż 74,9 proc. badanych małych i średnich firm deklaruje jedynie podstawowe kompetencje cyfrowe potrzebne do wdrażania rozwiązań AI.

Kompetencje stają się barierą dla AI

Rozwój sztucznej inteligencji zmienia sposób funkcjonowania przedsiębiorstw. Firmy mogą wykorzystywać AI m.in. do analizy danych, automatyzacji procesów, optymalizacji produkcji czy wspierania decyzji biznesowych.

Samo wdrożenie technologii nie gwarantuje jednak uzyskania korzyści. Pracownicy muszą potrafić korzystać z nowych narzędzi, interpretować dane oraz łączyć rozwiązania AI z istniejącymi procesami.

Problem jest szczególnie widoczny w polskich MŚP. 28,8 proc. badanych przedsiębiorstw wskazuje braki kompetencyjne jako barierę wdrażania zaawansowanych technologii cyfrowych, a 16,5 proc. ocenia, że w organizacji praktycznie nie ma kompetencji cyfrowych.

Polska daleko od unijnej średniej

Niski poziom kompetencji przekłada się na tempo wykorzystania AI przez przedsiębiorstwa. Z technologii tej korzysta zaledwie 7,09 proc. polskich MŚP, podczas gdy wynik ten odpowiada około 35 proc. średniej unijnej.

Znacznie lepiej sytuacja wygląda w dużych przedsiębiorstwach. AI wykorzystuje 45,81 proc. z nich, co odpowiada około 83 proc. średniej UE. Różnica pokazuje, że skala przedsiębiorstwa nadal ma duże znaczenie dla możliwości inwestowania w nowe technologie.

Szkolenia mogą przyspieszyć robotyzację i automatyzację

Rozwój kompetencji jest szczególnie istotny w przemyśle, gdzie AI coraz częściej łączy się z robotyzacją, automatyką i analizą danych produkcyjnych.

Pracownicy odpowiedzialni za produkcję nie muszą być programistami AI. Coraz ważniejsze stają się jednak podstawowe umiejętności cyfrowe, znajomość analizy danych oraz zdolność wykorzystywania inteligentnych narzędzi w codziennej pracy.

To właśnie odpowiednio przygotowani operatorzy, technolodzy, automatycy i inżynierowie mogą decydować o tym, czy inwestycja w nowoczesną technologię rzeczywiście zwiększy wydajność przedsiębiorstwa.

Firmy wciąż za mało inwestują w ludzi

Problemem pozostaje poziom inwestycji w kapitał ludzki. W 2025 r. 42,4 proc. badanych MŚP inwestowało w rozwój pracowników, natomiast 41,1 proc. nie prowadziło takich działań i nie planowało ich również w kolejnym roku.

Jednocześnie 57,3 proc. firm deklarowało plany inwestowania w kapitał ludzki w 2026 r. Może to oznaczać stopniową zmianę podejścia przedsiębiorstw do szkoleń.

OECD wskazuje, że szczególnie w MŚP problemem są nie tylko koszty szkoleń, ale również podejście zarządzających. Rozwój kompetencji powinien być traktowany jako inwestycja zwiększająca produktywność, a nie wyłącznie jako koszt.

Kompetencje mogą stać się wąskim gardłem AI

Rosnąca dostępność sztucznej inteligencji sprawia, że barierą dla jej wykorzystania coraz częściej nie będzie sama technologia, lecz ludzie potrafiący efektywnie z niej korzystać.

Dla polskiego przemysłu oznacza to konieczność równoległego inwestowania w AI, automatyzację i robotyzację oraz kompetencje pracowników. Bez tego przedsiębiorstwa mogą posiadać nowoczesne maszyny i oprogramowanie, ale nie wykorzystywać w pełni ich możliwości.