Nowy budżet UE stawia na przemysł i technologie

 

Nowy budżet UE stawia na przemysł i technologie. Automatyzacja i clean tech w centrum uwagi

Unia Europejska przygotowuje się do wdrożenia nowej perspektywy finansowej na lata 2028–2034, która – według propozycji Komisji Europejskiej – ma osiągnąć rekordową wartość 1,98 bln euro. Jednym z kluczowych celów nowego budżetu jest wzmocnienie konkurencyjności europejskiego przemysłu poprzez koncentrację środków na innowacjach technologicznych, automatyzacji, cyfryzacji i czystych technologiach.

Nowe Wieloletnie Ramy Finansowe mają zapewnić większą elastyczność wydatkowania środków, uproszczone procedury oraz szybszą reakcję na zmiany rynkowe i geopolityczne. Z perspektywy sektora przemysłowego szczególne znaczenie ma wyodrębnienie filaru poświęconego konkurencyjności, bezpieczeństwu technologicznemu i transformacji przemysłowej.

Europejski Fundusz Konkurencyjności: koncentracja środków na technologiach przyszłości

Centralnym narzędziem wsparcia nowej polityki przemysłowej ma być Europejski Fundusz Konkurencyjności (EFK), który skonsoliduje część dotychczas rozproszonych instrumentów, m.in. InvestEU. Celem funduszu jest przyspieszenie inwestycji w strategiczne technologie, w tym:

• automatyzację i robotyzację procesów produkcyjnych,

• transformację cyfrową przemysłu,

• dekarbonizację i efektywność energetyczną,

• technologie clean tech i przemysł niskoemisyjny,

• rozwiązania z obszaru przemysłu obronnego i kosmicznego.

Choć EFK ma być głównym narzędziem finansowania, wsparcie dla nowoczesnego przemysłu pozostanie także rozproszone w innych częściach budżetu – m.in. w funduszach spójności, programach badawczych oraz instrumentach pomocy publicznej. Taki model ma odzwierciedlać złożoność transformacji przemysłowej, obejmującej zarówno technologie, jak i infrastrukturę, kompetencje oraz bezpieczeństwo dostaw.

Więcej środków na badania, cyfryzację i dekarbonizację przemysłu

Łącznie na obszar konkurencyjności i badań naukowych UE planuje przeznaczyć 451 mld euro, czyli niemal jedną czwartą całego budżetu. Program Horyzont Europa ma zostać podwojony do 175 mld euro, a środki na innowacje przemysłowe, w tym Fundusz Innowacyjny finansowany z EU ETS, mają znacząco wzrosnąć.

Znaczne środki przewidziano również na:

• cyfryzację i technologie przemysłowe (55 mld euro),

• czysty transport i dekarbonizację przemysłu (67 mld euro),

• odporność, bezpieczeństwo i technologie kosmiczne (131 mld euro).

To wyraźny sygnał, że automatyzacja, robotyzacja i technologie przemysłowe mają stać się fundamentem długofalowej konkurencyjności UE wobec USA i Azji.

Polska wciąż poniżej potencjału w dostępie do funduszy centralnych

Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że Polska w ograniczonym stopniu korzystała z centralnych funduszy innowacyjnych UE. Udział polskich podmiotów w programach badawczo-rozwojowych pozostawał istotnie niższy niż udział Polski w unijnym PKB. W przypadku projektów związanych z czystymi technologiami znaczną część środków pozyskiwały spółki z dominującym kapitałem zagranicznym.

Nowa perspektywa finansowa może jednak stworzyć szansę na większe zaangażowanie polskiego przemysłu w projekty z zakresu automatyzacji, robotyzacji i nowoczesnych technologii, pod warunkiem poprawy zdolności aplikacyjnych i budowy silnych konsorcjów przemysłowo-badawczych.

Negocjacje w toku, ale kierunek jest jasny

Negocjacje nad nowym budżetem UE będą intensywne w 2026 r. i obejmą m.in. zakres centralizacji środków, instrumenty dłużne oraz równowagę geograficzną wydatkowania funduszy. Mimo różnic między państwami członkowskimi, potrzeba wzmocnienia europejskiego przemysłu i technologicznej suwerenności UE nie budzi większych kontrowersji. 

Dla firm działających w obszarze automatyzacji, robotyki i nowoczesnych technologii przemysłowych nowy budżet UE może oznaczać największe w historii możliwości finansowania projektów transformacyjnych.