Europa walczy o suwerenność technologiczną. Co to oznacza dla branży automatyki i robotyki?

Europa coraz mocniej akcentuje potrzebę uniezależnienia się od zewnętrznych dostawców technologii. Widać to szczególnie dziś – w czasach rosnącej cyfryzacji przemysłu, automatyzacji procesów i ekspansji rozwiązań chmurowych. Najnowsze dane pokazują, że Polska – z wynikiem 0,8 w skali Digital Dependence Index – znajduje się w grupie krajów najbardziej zależnych technologicznie.

Dlaczego temat suwerenności wraca z taką siłą?

Ostatnie lata ujawniły liczne słabości europejskiej gospodarki. Pandemia COVID-19 pokazała problemy z dostępem do półprzewodników i sprzętu elektronicznego, a agresja Rosji na Ukrainę – uzależnienie od zewnętrznych surowców i technologii wspierających sektor bezpieczeństwa. Do tego dochodzą napięcia handlowe, które mogą wpływać na dostęp do kluczowych technologii cyfrowych.

Właśnie dlatego 18 listopada w Berlinie odbędzie się Europejski Szczyt Suwerenności Cyfrowej, organizowany przez Francję i Niemcy. To wydarzenie ma być jednym z najważniejszych punktów tegorocznej debaty o przyszłości europejskiej technologii i przemysłu.

Europejski „stos technologiczny” – gdzie leży problem?

Struktura współczesnych technologii tworzy układ powiązanych warstw:

• aplikacje i oprogramowanie,
• dane i ich przesył,
• infrastruktura sieciowa,
• data center i chmura,
• sprzęt komputerowy i urządzenia mobilne,
• półprzewodniki,
• surowce, energia i technologie produkcji.

Europa pozostaje silna tylko w jednej z tych warstw – komunikacji sieciowej, gdzie dominują europejscy producenci oraz operatorzy. W pozostałych segmentach zależność od USA i Azji jest bardzo wysoka.

Najważniejsze liczby:

• ok. 10% udziału UE w światowym rynku półprzewodników,
• ok. 15% udziału europejskich dostawców w rynku usług chmurowych,
• niemal pełna zależność od pozaeuropejskich producentów sprzętu IT i urządzeń mobilnych.

Polska i Europa w indeksie DDI – wysoka podatność na zagraniczne technologie

Digital Dependence Index (DDI) bada zależność od zagranicznych technologii, oprogramowania, sprzętu i własności intelektualnej. Skala wynosi od 0 (pełna niezależność) do 1 (pełna zależność).

Wyniki dla 2023 r.:

• Polska: 0,80 – wysoka podatność,
• Niemcy: 0,82,
• UE jako całość: 0,64,
• USA: 0,51.

Dla porównania – w 2019 r. USA miały wynik 0,47, co klasyfikowało je jako bardziej wrażliwe. Dziś to Europa znajduje się w trudniejszej pozycji.

Dlaczego to ważne dla robotyki i przemysłu 4.0?

Brak suwerenności technologicznej ma bezpośredni wpływ na:

• stabilność dostaw robotów i komponentów automatyki,
• koszty modernizacji linii produkcyjnych,
• możliwość wdrażania rozwiązań chmurowych, edge computing czy AI,
• bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej i zakładów przemysłowych,
• tempo transformacji w kierunku Przemysłu 4.0.

Im większa zależność od zewnętrznych producentów, tym większe ryzyko opóźnień, ograniczeń w dostępie do technologii czy podwyżek cen.

Berlin chce odbudować europejską technologię

Francja i Niemcy już podejmują konkretne kroki:

• rozwój europejskich chmur z certyfikacją zgodną z wymogami rządów,
• prace nad otwartymi alternatywami dla popularnych pakietów biurowych,
• udział w konsorcjach KE wspierających budowę europejskiej infrastruktury cyfrowej.

Państwa mniej aktywne w tym procesie mogą wykorzystać berliński szczyt, aby włączyć się w kluczowe projekty finansowane w ramach nowych programów UE.

Co to oznacza na przyszłość?

Budowa suwerenności technologicznej będzie kosztowna, ale dla przemysłu – w tym robotyki i automatyzacji – może oznaczać:

• rozwój europejskich producentów sprzętu,
• większą dostępność lokalnych rozwiązań chmurowych i edge AI,
• szybszy rozwój europejskich półprzewodników,
• stabilniejsze łańcuchy dostaw dla robotów, AGV/AMR i systemów automatyki.

Europa wchodzi w okres intensywnych inwestycji technologicznych. Kto będzie częścią tych projektów – zyska przewagę na najbliższe dekady.