Unijny Akt o Sztucznej Inteligencji (AI Act)

AI Act Uproszczony! Dłuższy Czas na Wdrożenie Systemów Wysokiego Ryzyka. Jak Wykorzystać Ten Okres na Zgodność?

REGULACJA DLA INTEGRATORÓW: Pakiet Digital Omnibus, zaproponowany przez Komisję Europejską, oznacza dłuższy okres przejściowy dla systemów AI wysokiego ryzyka. To strategiczna szansa, by twórcy robotyki i automatyki wbudowali wymogi prawne (compliance) w fazę projektowania.

Unijny Akt o Sztucznej Inteligencji (AI Act) ma fundamentalne znaczenie dla każdego integratora i dostawcy rozwiązań Przemysłu 4.0. Kluczowa zmiana, proponowana przez Komisję Europejską, to opóźnienie wdrożenia przepisów dotyczących systemów AI wysokiego ryzyka – potencjalnie nawet do końca 2027 roku. O ten dodatkowy czas na dostosowanie lobbowały m.in. Polska i duże firmy technologiczne.

I. Obowiązki dla Systemów Wysokiego Ryzyka

Systemy AI używane w automatyce i robotyce przemysłowej mogą w wielu przypadkach zostać zaklasyfikowane jako wysokiego ryzyka, co nakłada na twórców kluczowe obowiązki:

• Bezpieczeństwo i Solidność: Systemy kontroli procesów, optymalizacji działania maszyn czy zapewnienia bezpieczeństwa pracy muszą być bezpieczne, solidne, dokładne i możliwe do śledzenia.

• Dokumentacja Techniczna: Dostawcy i integratorzy muszą opracować i utrzymywać szczegółową dokumentację techniczną systemu, w tym rejestry zdarzeń (logi), które udowodnią spełnianie wymogów prawnych.

• Wymogi Przejrzystości: Nawet proste systemy (np. chatboty, systemy generujące treści) mają ograniczone obowiązki informacyjne, wymuszające na twórcach projektowanie interfejsów uwzględniających transparentność.

II. Czas to Pieniądz: Strategia na Okres Przejściowy

Wydłużony okres przejściowy (nawet o 16 miesięcy) to nie wakacje od regulacji, ale strategiczny czas na transformację:

• AI Governance od Podstaw: Należy wbudować ramy zarządzania AI (AI Governance) w cały cykl rozwoju produktu. Oznacza to dostosowanie wewnętrznych procedur i dokumentacji do nowych wymogów prawnych (RODO, NIS2, AI Act).

• Walidacja Modeli: Integratorzy powinni przeprowadzać ocenę techniczną i prawną modeli AI, aby zagwarantować klientom ich zgodność z prawem, solidność i przydatność do celu (Fit for Purpose) jeszcze przed wdrożeniem.

• Narzędzia KE: Komisja Europejska udostępniła już narzędzia wspierające, takie jak AI Act Explorer i Compliance Checker – funkcjonalność, która pomoże w weryfikacji, czy budowany system spełnia wymogi AI Act.

III. Perspektywy Innowacji i Uproszczenia 

Mimo formalności, regulacje niosą ze sobą pozytywne zmiany dla innowatorów:

• Wsparcie Innowacji: Nowy pakiet legislacyjny promuje rozwiązania mające na celu wspieranie innowacji (m.in. regulatory sandbox), które pozwolą na bezpieczne testowanie nowych systemów automatyzacji i robotyki.

• Uproszczenie Raportowania: Bruksela dąży do scentralizowania raportowania incydentów cyberbezpieczeństwa (np. poprzez nowy interfejs), co ma uprościć procedury dla firm objętych regulacjami NIS2 i AI Act.